QUY ĐỊNH VÔ DUYÊN

Q

Chưa kịp phục hồi do tác động của dịch Covid-19, hàng ngàn doanh nghiệp xuất khẩu thực phẩm của VN lại phải cuống cuồng chạy theo yêu cầu về xác nhận mã số mã vạch in trên bao bì của các gói hàng xuất khẩu.

Bao nhiêu năm nay, doanh nghiệp in mã số mã vạch theo yêu cầu của khách hàng để các nhà nhập khẩu tiện theo dõi và quản lý hàng hóa trong quá trình phân phối. Đây hoàn toàn là một quy trình dân sự và phục vụ quản lý nội bộ của các doanh nghiệp với nhau, không liên quan gì đến chất lượng hàng hóa thì nay cơ quan quản lý của VN lại “nhảy vào” cấp giấy phép.

Cụ thể, theo yêu cầu của NĐ 74/2018/ND-CP thì trên bất cứ gói hàng xuất khẩu nào của VN có mã số mã vạch của nước nhập khẩu thì doanh nghiệp trong nước phải có giấy uỷ quyền của chủ hàng nước ngoài và giấy xác nhận đăng ký sử dụng mã số mã vạch của Bộ Khoa học và công nghệ tại Hà Nội. Muốn có được giấy xác nhận này doanh nghiệp phải chứng minh mã số mã vạch đã được cơ quan có thẩm quyền của nước nhập khẩu chứng nhận. Nếu không thì sẽ bị phạt hoặc hải quan giữ lại tại cảng.

Ngay cả việc xây dựng ra nội dung quản lý này cũng đang bị các doanh nghiệp và hiệp hội ngành hàng “tố” là không có cơ sở pháp lý. Bởi Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa năm 2007 hoàn toàn không đề cập và không có bất kỳ quy định nào đến mã số mã vạch. Nghị định 132/2008/NĐ-CP ngày 31-12-2008 quy định chi tiết thi hành một số điều Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa 2007 cũng không có quy định nào về vấn đề mã số mã vạch. Chỉ đến khi Nghị định 74/2018/NĐ-CP là văn bản sửa đổi, bổ sung Nghị định số 132/2008/NĐ-CP mới đưa quy định về mã số mã vạch bổ sung vào một mục riêng.

Lý giải cho quy định này, Bộ Khoa học công nghệ-đơn vị soạn thảo nghị định 74, cho rằng để quản lý và nâng cao chất lượng hàng hóa của VN. Thế nhưng đây lại là một tiêu chuẩn thừa, không cần thiết và lạc lõng so với phần còn lại của thế giới.

Nếu vì đảm bảo chất lượng mà cơ quan nhà nước VN muốn đưa vào quản lý thì rõ ràng không cần thiết vì thừa thãi so với những tiêu chuẩn mà các doanh nghiệp đã thực hiện. Để được xuất khẩu qua các thị trường khó tính, trong mấy chục năm qua các doanh nghiệp VN đã phải đầu tư rất lớn vào nhà máy sản xuất và hệ thống kiểm soát chất lượng theo tiêu chuẩn quốc tế. Không đạt được những tiêu chuẩn của nước nhập khẩu, hàng VN không thể tiếp cận thị trường nước họ. 

Nếu làm theo thông lệ quốc tế thì lại càng lạc lõng, vì các nước nhập khẩu họ không yêu cầu nội dung này, thậm chí họ còn không biết và không hiểu vì sao VN lại đưa ra quy định tréo ngoe như trên.

Hậu quả là doanh nghiệp gánh chịu thêm chi phí, nền kinh tế bị thiệt hại và sức cạnh tranh của hàng hóa VN giảm sút. Nhiều nhà nhập khẩu đã chuyển qua mua hàng hóa của nước khác bởi nguồn cung thì có nhiều trong khi các nước cạnh tranh với VN không có quy định làm khó cả người xuất khẩu lẫn nhập khẩu như vậy. Nếu nước nhập khẩu người ta không cần những giấy tờ này thì lý do gì mà các cơ quan nhà nước VN lại sốt sắng đòi vào quản lý và cấp giấy. Phải chăng các cơ quan của VN lo lắng giúp về chất lượng hàng hóa cho các nước nhập khẩu?

Thiệt hại đầu tiên thuộc về doanh nghiệp trong nước khi phải thêm chi phí để hoàn thiện hồ sơ “thủ tục con” mã số mã vạch.

Để hoàn tất các thủ tục giấy tờ này doanh nghiệp phải mất thêm 20-30 ngày mới xuất khẩu được lô hàng, phát sinh thêm các chi phí về xin xác nhận (ít nhất 500.000 đồng/ hồ sơ), lưu kho, lãi vay ngân hàng… Thời gian hoàn thiện hồ sơ một đơn hàng có thể lên đến 30 ngày trong khi nhiều đơn hàng xuất đi châu Á như Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore, Đài Loan,… khách hàng đòi hỏi cần hoàn tất lô hàng trong thời gian chưa đến 1 tuần.

Theo các chuyên gia về quản lý chất lượng, trên thế giới vấn đề quản lý mã số mã vạch thường do các tổ chức dân sự hoặc tổ chức phi lợi nhuận đảm nhận. Thế thì ở VN, Nhà nước ôm vào làm gì cho mệt, hay chỉ là những chiêu trò cài cắm chính sách để trục lợi.

Trong khi Chính phủ đang tìm nhiều cách hỗ trợ doanh nghiệp phát triển, vực dậy nền kinh tế sau dịch bệnh Covid-19, những quy định kiểu mã số mã vạch nói trên đang đi ngược lại chủ trương chung một cách đầy lạc lõng và vô duyên.

About the author

Trần Mạnh

Tôi là Trần Mạnh và tôi đang tập viết hay hơn mỗi ngày

Add Comment

Trần Mạnh

Tôi là Trần Mạnh và tôi đang tập viết hay hơn mỗi ngày

Kết nối với tôi

Để chia sẻ được nhiều hơn, tôi đã lập ra một số tài khoản mạng xã hội phổ biến như Facebook, Instagram và Youtube. Hãy kết nối với tôi tđể trao đổi thuận tiện hơn nhé!

Trần Mạnh

Tôi là Trần Mạnh và tôi đang tập viết hay hơn mỗi ngày