nhà báo có cần học kinh tế không?

n

Economix – Các nền kinh tế vận hành (và không vận hành) như thế nào, và tại sao là cuốn sách mình đọc trong dịp Tết và rất là đề xuất cao cho các đồng nghiệp, nhất là các phóng viên nhà báo làm trong mảng kinh tế đọc.

Báo chí là nghề nhà bao việc, thời gian đâu mà học kinh tế bài bản nên thôi ráng bỏ ra một vài ngày đọc cuốn sách lịch sử và kinh tế học cơ bản này để có cái nhìn kinh tế hơn về đời sống và doanh nghiệp.

Ví dụ như ta sẽ thấy kinh tế sân bay là một hình thức độc quyền nên giá các mặt hàng trong đó bán cao hơn nhiều lần so với hàng cùng loại ngay bên ngoài sân bay.

Vậy nên cái khẩu trang bên ngoài bán 2.000 đồng thì bên trong người ta bán 35.000 đồng đắt lòi mắt bao lâu chẳng ai ý kiến. Đến khi có dịch viêm phổi cấp lại đổ cho gian thương, lợi dụng dịch bệnh để tăng giá thì có thể trật. Phải có bằng chứng trước dịch bệnh người ta bán 2.000 đồng/cái hay 10.000 đồng/cái khẩu trang rồi dịch bệnh xảy ra tăng giá lên 35.000 đồng/cái thì mới quy kết được là họ trục lợi. Còn nếu từ 2018 giá đã là 35.000 đồng/cái rồi thì chỉ nói được là họ bán quá cao thôi. Nhưng cao với cái gì, để được bán trong sân bay phải trả bao nhiêu chi phí hơn bên ngoài chắc mọi người cũng biết.

Vậy mà rất nhiều nhà báo chỉ dựa vào giá bán đã share từa lưa trên mạng rồi quy kết đủ thứ, có tờ báo còn viết bài chỉ trích doanh nghiệp rất đanh thép. Trong trường hợp này, các nhà báo có vẻ như đã vi phạm 2 nguyên tắc cơ bản khi tác nghiệp.

Thứ nhất là phải kiểm chứng lại thông tin. Có đúng là người ta tăng giá đúng dịp dịch cúm vừa rồi hay không? Tôi không đọc được bài viết nào cho thấy điều đó, trái lại thì doanh nghiệp bán họ lên tiếng là giá bán đã đăng ký từ năm 2018 rồi.

Thứ 2 là nguyên tắc suy đoán vô tội. Khi chưa có đủ bằng chứng để chứng minh hay đưa ra kết luận thì không được kết tội ai hay tổ chức nào, tức là coi như họ vô tội để đi tìm thêm bằng chứng.

Tiền nhiều để hiện thực hóa những giấc mơ cao đẹp

Bà Nguyễn Thị Phương Thảo, CEO Vietjet

Hay như tuyên bố của chị Thảo Vietjet trong một bài phỏng vấn trên báo là “Tiền nhiều để hiện thực hóa những giấc mơ cao đẹp” đưa ta trở về với Adam Smith, người đặt nền móng cho kinh tế học hiện đại khi bàn về các nhà đại tư bản.

Đọc Economix thấy ông này giống triết gia hơn là một nhà kinh tế và những suy luận của ông về các nhà tư bản vượt khỏi thời gian cho đến ngày nay.

Những diễn ngôn cao đẹp của người giàu thật là dễ chịu, nhất là trong bối cảnh cả xã hội chạy theo đồng tiền mà quên hết những giá trị lớn lao hơn.

Nhưng thật phi lý khi nghĩa rằng chỉ khi có nhiều tiền chúng ta mới hiện thực hóa được những giấc mơ cao cao đẹp. Giống như những biện hộ mà những kẻ tội phạm kiếm nhiều tiền để cho con cháu học hành làm ăn đàng hoàng tử tế hay những các quan chức ăn hối lộ cho con đi du học nhằm tránh cái xã hội nhiễu nhương mà chính họ đang tạo ra.

Nếu đợi đến khi có nhiều tiền mới thực hiện những giấc mơ cao đẹp, có lẽ chúng ta sẽ chẳng có gì đó hay chẳng thể làm gì nữa.

Economix là sách kinh tế nhưng viết dưới dạng truyện tranh và rất hài hước. Mọi người đọc đi!

About the author

Trần Mạnh

Tôi là Trần Mạnh và tôi đang tập viết hay hơn mỗi ngày

Add Comment

Trần Mạnh

Tôi là Trần Mạnh và tôi đang tập viết hay hơn mỗi ngày

Kết nối với tôi

Để chia sẻ được nhiều hơn, tôi đã lập ra một số tài khoản mạng xã hội phổ biến như Facebook, Instagram và Youtube. Hãy kết nối với tôi tđể trao đổi thuận tiện hơn nhé!

Trần Mạnh

Tôi là Trần Mạnh và tôi đang tập viết hay hơn mỗi ngày