KHI TÔI KỂ XONG NHỮNG CHUYỆN NÀY, CON TRAI TÔI THỐT LÊN: “CÂY XANH THẬT THÚ VỊ”

K

Đó là vì con trai tôi hay kể về những loài vật như cá voi là loài động vật lớn nhất thế giới, Chim Cú thực ra không hôi lắm nhưng con thích vì Cú biết đưa thư trong truyện Harry Potter (và con muốn có một con). Con sóc mà con nhìn thấy từ cửa sổ khách sạn ở Đà Lạt thật nhỏ xíu mà nhanh nhẹn… Và thật kỳ lạ, con người lại có tổ tiên là con khỉ? (Thực ra tôi chỉ nói được có thế, con tôi mới bước sang tuổi thứ 8).

Tôi nói với con rằng thực ra cây xanh cũng rất thú vị, chúng cũng có thể nói chuyện và giúp đỡ lẫn nhau. Cháu tròn xoe mắt (tôi chắc thế vì khi đó cháu đang ngồi sau tôi trên đường tôi chở ra sân tập bóng đá).

Cây xanh không có vẻ gì là im lìm và bất động như chúng ta tưởng tượng (cành lá chỉ chuyển động khi có gió). Thực tế, cây xanh kết bạn, nói chuyện và giúp đỡ lẫn nhau như những loài động vật khác, tất nhiên với một nhịp điệu khác và chậm hơn.

Hệ thống rễ dưới đất của các cây cùng loài giao thoa với nhau và hỗ trợ nhau bằng cách san sẻ dưỡng chất từ những cây có nguồn thức ăn tốt sang cho cây có nguồn thức ăn ít hơn. Điều đó thể hiện vì sao trong một khu rừng nguyên sinh, những cây cùng loài thường có độ cao và đường kính tương đương nhau dù chúng mọc ở những vị trí rõ ràng là khác nhau.

Sự liên kết giữa các bộ rễ này cũng là một cách để các cây thông tin đến nhau khi bị sâu bệnh tấn công hay một con hươu cao cổ gặm lá. Những cây xung quanh sẽ tiết ra những chất có mùi vị đắng chát trong lá để sâu không thể ăn được nữa hay loài ăn cỏ cũng chán mà đi tìm cây khác ở phía xa hơn. Hoặc cây có thể tiết ra các mùi hương đặc trưng khi bị sâu ăn để dẫn dụ các loài thiên địch của sâu đến tiêu diệt giúp. Cây tiết ra nhựa hoặc hương hoa có mùi thơm gọi ong tới hút mật để truyền phấn hoa đi xa đã được biết đến hàng ngàn năm qua.

Chính vì vậy, cũng như với các loài ăn thịt chỉ tập trung tấn công những con vật còn non hay con già yếu hoặc đi một mình, các loài sâu hại cũng tập trung tấn công vào các cây mọc riêng rẽ hoặc bị bệnh. Bởi hệ thống liên kết và thông báo của cây này tới bạn bè xung quanh đã bị suy yếu hoặc tê liệt. Những khu rừng luôn xanh tốt dù không dùng bất cứ loại thuốc trừ sâu nào cả.

Nhưng hệ thống liên kết và hỗ trợ này chỉ hình thành trong điều kiện những cây trồng phát triển từ hạt và mọc tự nhiên. Việc trồng cây từ cây ươm giống và phân lô như ngày nay không tạo ra hệ thống như vậy do hệ thống rễ bị tổn thương.

Do đó, cây trồng trong nông nghiệp hiện đại rất dễ bị sâu bệnh tấn công và con người ngày càng sử dụng nhiều phân thuốc hơn bao giờ hết.

Đặc biệt là với kiểu trồng những cây to vài chục năm tuổi ở các chung cư mới hay dự án khu dân cư, dọc vỉa hè và tại các trường học. Tại đó cây xanh đã bị chặt hết cành lá và đặc biệt là cắt hết bộ rễ hầu như không thể phát triển thêm dù có dùng đủ loại phân bón và thuốc kích thích. Không có bộ rễ bám vào đất và trồng trơ trọi cách nhau, những thân cây sống đúng kiểu “thực vật” mà người ta hay gọi sẽ dễ dàng bị bật rễ trước những con gió mạnh.

Nhân đây cũng nói thêm, cây xanh là kho chứa CO2 vì lượng cây hút CO2 vào ban ngày và thở ra vào ban đêm là không bằng nhau. CO2 là đầu vào để hình thành nên hydrocacbon (thông qua quá trình quang hợp) để cây sinh trưởng và phát triển.

Nói một cách nôm na thì CO2 được trữ trong thân cây, cành cây, lá cây và rễ cây. Cây càng to lớn thì lượng CO2 mà cây lấy từ không khí trữ trong đó càng nhiều.

Một cây gỗ lớn có thể trữ đến 22 tấn CO2 trong thân, cành và rễ của chúng

Theo các nhà khoa học thì trong suốt vòng đời của mình, một cây gỗ lớn có thể trữ đến 22 tấn CO2 trong thân, cành và rễ của chúng. Và đó mới chỉ là cơ chế “giam giữ CO2” của một cây xanh chứ không phải là của một khu rừng đâu. Một khu rừng còn giam giữ lượng CO2 khổng lồ hơn nhiều so với tổng lượng CO2 của các cây xanh đang sống.

Cây xanh không hề là những sinh vật bất động vì chúng đứng im một chỗ trong cả vòng đời. Chúng cũng có cảm giác, biết đau, biết hỗ trợ và bảo vệ nhau và duy trì sự sống cho các thế hệ mai sau.

Sau khi tôi nói về chuyện cây xanh ban ngày hút khí CO2 và thở ra O2 còn ban đêm thì ngược lại, con trai tôi kết luận rằng vậy hóa ra cây xanh vừa tốt lại vừa không tốt.

Tôi nói rằng nếu chỉ tính thở ra O2 là tốt và CO2 là không tốt thì dù sao cây xanh vẫn tốt hơn con người. Vì con người chỉ lấy O2 và thả ra CO2. Và còn chặt không biết bao nhiêu cây xanh nữa.

Viết nhân ngày Môi trường 5-6-2020 và Nhân dịp người ta đang thi nhau chặt những cây phượng ở sân trường.

About the author

Trần Mạnh

Tôi là Trần Mạnh và tôi đang tập viết hay hơn mỗi ngày

Add Comment

Trần Mạnh

Tôi là Trần Mạnh và tôi đang tập viết hay hơn mỗi ngày

Kết nối với tôi

Để chia sẻ được nhiều hơn, tôi đã lập ra một số tài khoản mạng xã hội phổ biến như Facebook, Instagram và Youtube. Hãy kết nối với tôi tđể trao đổi thuận tiện hơn nhé!

Trần Mạnh

Tôi là Trần Mạnh và tôi đang tập viết hay hơn mỗi ngày